Lăng kính: sinh học
Chúng ta không sống cho hiện tại
Người ta luôn nói "Hãy nhìn về tương lai", nhưng liệu đó có phải là một lời khuyên cần thiết?

Loài người đã bị đặt sai tên. Chúng ta tự gọi mình bằng cái tên homo sapiens, nghĩa là người tinh khôn, nhưng nó giống một lời tự tán dương hơn là một từ để […]

ĐỌC THÊM
Duy nhất chó hoang là chó thực thụ
Bàn về sự thuần chủng của giống chó dưới góc nhìn tiến hóa và chọn lọc tự nhiên.

Chó là gì? Nhiều người cứ nghĩ rằng những chú chó là sản phẩm sáng tạo từ các trại nuôi chó. Bạn tốt nhất của con người là chó thuần chủng chứ không phải chó […]

ĐỌC THÊM
Khi các loài thực vật “lên tiếng”, “tiếng nói” của chúng đem đến rất nhiều bất ngờ, và hé mở ra cả một cuộc cách mạng về sự tiến hóa của giới sinh vật.

Các loài chim sẻ ở Galapagos rất đặc trưng, nhưng Darwin lại học hỏi được nhiều hơn về sự tiến hóa từ các loài cây. Khi HMS Beagle thả neo tại vịnh San Critobal, hòn […]

ĐỌC THÊM
Con người cũng là động vật
Khi loại bỏ những áp đặt về tư duy của con người lên động vật, chúng ta sẽ nhận ra, bản thân từng loài động vật cũng có tư duy đặc biệt theo cách của riêng chúng.

Bộ óc của con người rất đặc biệt. Nhưng nó cũng không hẳn là quá đặc biệt so với các loài động vật khác. Để hiểu được tư duy của động vật, và vị trí […]

ĐỌC THÊM
Sự sống là gì?
Nếu gặp được một dạng sự sống mới – trên Trái đất này hoặc một hành tinh khác – liệu chúng ta có nhận ra không?

“Tại sao NASA lại muốn nghiên cứu về một cái hồ ở Canada?” Ba người lính gác biên giới khác nhau hỏi tôi câu hỏi này, và mặc dù cuối cùng họ đều cho tôi […]

ĐỌC THÊM
Khám phá về một loài vi khuẩn đã đưa đến tiến bộ trong công nghệ sinh học như thế nào?

Vào năm 1994, một nhà sinh học người Thụy Sĩ tên là Pascal Gagneux bắt đầu chương trình Tiến sĩ về động vật học. Kế hoạch nghiên cứu của ông là theo dõi các quần […]

ĐỌC THÊM
Câu hỏi về nguồn gốc muôn loài chưa bao giờ nguội đi.

Chantal Abergel và Jean-Michel Claverie đã quen với việc tìm kiếm các loài virus lạ. Cặp vợ chồng chuyên gia virus học, hiện đang làm việc tại Đại học Aix-Marseille, đã xây dựng sự nghiệp của […]

ĐỌC THÊM
Nhà sinh vật học tiến hóa nổi tiếng E. O. Wilson có một tầm nhìn táo bạo để cứu Trái đất khỏi thảm họa đại tuyệt chủng.

“Những cuộc đấu tranh là nơi thú vị,” nhà sinh học tiến hóa nổi tiếng E. O. Wilson nói, “và nơi mà những tiến bộ nhanh nhất diễn ra.” Chúng tôi đang ngồi trên những […]

ĐỌC THÊM
Sau tất cả hóa ra Alan Turing đã đúng. Có rất nhiều điều trong tự nhiên - từ hàm răng của chúng ta đến sọc vằn của nhiều loài vật - được tạo ra bởi một cách bất ngờ.

“Ta sẽ lấy đốm vậy,” con Báo nói, “nhưng đừng làm chúng trông quá to và tầm thường. Ta sẽ không trông như một con Hươu cao cổ – không bao giờ.” – “Con Báo […]

ĐỌC THÊM
"Sữa mẹ là tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ." Nghe thì quen, nhưng có lý do nào cụ thể không?

Viện Thực phẩm cho Sức khoẻ thuộc trường Đại học Nghiên cứu Cộng đồng California, Davis mang hình dáng của một căn biệt thự Tuscan, với những toà nhà có tường làm bằng đất nung […]

ĐỌC THÊM
Khi một nhà khoa học máy tính lẫy lừng chuyển qua nghiên cứu sinh học - dường như ông đi trước thời đại.

Năm 1952, một nhà toán học đã công bố một hệ phương trình để giải thích cho những mô hình chúng ta thấy trong tự nhiên, từ những sọc vằn trang hoàng trên lưng một […]

ĐỌC THÊM
Cái chết là một sự kết thúc, một điểm khởi đầu mới, hay một phần của một chu trình rộng lớn hơn?

“Có lẽ sẽ cần một chút sức để mở phần này ra,” Holly Williams, người làm công việc khâm liệm nói, khi nâng cánh tay của John lên và nhẹ nhàng uốn cong các ngón […]

ĐỌC THÊM
Ta nên biết ơn những bông hoa. Nếu không có chúng, thế giới sẽ rất khác - và chắc chắn là loài người không có mặt trong đó.

Vài đêm trước tôi chợt thấm thía được là thế giới đã thay đổi nhiều kể từ thời đại xa xưa đó. Tôi tỉnh dậy bởi một tiếng động lạ trong phòng mình. Không phải […]

ĐỌC THÊM
Liệu Trái đất chỉ dăm chục triệu năm về trước có như thế giới muôn màu mà chúng ta trải nghiệm ngày nay?

Nếu có thể quan sát Trái Đất từ rìa ngoài của Hệ Mặt trời qua suốt những kỷ nguyên địa chất, chúng ta có lẽ đã có thể nhận ra một thay đổi tinh tế […]

ĐỌC THÊM
Rất nhiều loài sinh vật có khả năng làm những điều mà với chúng ta là bất khả thi. Tự tạo ra ánh sáng là một trong số đó.

Cuối những năm 1990, nhà sinh học hải dương Steven Haddock đến thăm đồng nghiệp của mình, Osamu Shimomura tại phòng thí nghiệm của Shimomura ở Woods Hole, Massachusetts. Hai nhà nghiên cứu này có […]

ĐỌC THÊM
Các nhà nghiên cứu đều tin rằng động vật sở hữu một kiểu la bàn sinh học giúp chúng tìm đường. Nhưng la bàn đó nằm ở đâu và hoạt động thế nào vẫn còn là một câu hỏi lớn.

Cứ ba năm một lần, Học viện Định vị Hoàng gia (the Royal Institute of Navigation) lại tổ chức một buổi hội thảo tập trung vào chủ đề động vật. Tháng Tư này, sự kiện […]

ĐỌC THÊM
Một trong những quy luật của sinh học chính là sự rẻ-tiền và sản-xuất-đại-trà của tinh trùng. Nhưng khi điều này dường như bị phá vỡ, nó có ý nghĩa gì với sinh học hay là định kiến về hai giới tính?

“Dân học tiến sĩ ai cũng muốn trở thành người phản biện sách giáo khoa. Bạn luôn đi tìm những thứ nghe có vẻ ngược đời,” Scott Pitnick nói. Đối với anh, cái ngược đời […]

ĐỌC THÊM
Bốn nhóm máu của chúng ta sinh ra để làm gì? Việc con người có những nhóm máu khác nhau có thể mang lại những lợi ích sinh học như thế nào?

Khi bố mẹ cho tôi biết tôi mang nhóm máu A+, tôi có một cảm giác kiêu hãnh lạ lùng. Nếu A+ là điểm số cao nhất ở trường, thì hẳn là A+ cũng là […]

ĐỌC THÊM
Học sinh được dạy phải tin định nghĩa của sách giáo khoa. Nhưng biết làm gì khi sách giáo khoa cũng chẳng định nghĩa thế nào là “hành vi động vật?”

Có những thứ đừng bao giờ xem là lẽ tất nhiên, trong đó có mẹ bạn, vợ/chồng bạn, Hiến Pháp Hoa Kỳ, và ý nghĩa chính xác của những thuật ngữ ngành nghề mà bạn […]

ĐỌC THÊM
Về chuyện đúng kích cỡ
Quy luật nào quyết định kích thước của muôn loài? Tại sao đại bàng lại to hơn chim sẻ, còn hà mã thì to hơn thỏ?

Sự khác biệt rành rành nhất giữa các loài động vật là ở kích cỡ của chúng, nhưng không hiểu vì lý gì mà các nhà động vật học ít khi đề cập đến chủ […]

ĐỌC THÊM
Những ngôn ngữ khác nhau lại có cách chia màu và cảm nhận về màu sắc tương tự như nhau. Vậy nhận thức về màu sắc là do trí não hay ngôn ngữ quyết định?

Khi Paul Kay, lúc đó vẫn còn là một sinh viên cao học ngành nhân chủng học tại Đại học Harvard, đến Tahiti vào năm 1959 để nghiên cứu về cuộc sống trên đảo, ông […]

ĐỌC THÊM