Lăng kính: xã hội
John Lennon ư? Là ai thế?
Giữa dòng chảy thời đại, ký ức về con người và văn hóa sẽ trôi về đâu?

Vài năm về trước, một sinh viên bước vào văn phòng của Cesar A. Hidalgo, giám đốc nhóm nghiên cứu Collective Learning của MIT Media Lab. Hidalgo lúc đó đang nghe nhạc và ông hỏi […]

ĐỌC THÊM
Thuyết âm mưu và cuộc chiến sinh tồn
Xuyên suốt lịch sử, thuyết âm mưu đã, đang, và sẽ luôn là một phần trong bản tính của con người.

Ngọn lửa bao trùm Nhà thờ Đức Bà ngày 15/4/2019 đã làm tan nát trái tim bao người say mê văn hóa trên toàn thế giới. Người dân Paris đã bật khóc khi ngọn lửa […]

ĐỌC THÊM
"Rượu kia từ gạo mà ra. Ta đây uống rượu cũng là ăn cơm"

Việc thuần hóa các loại ngũ cốc dại đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử tiến hóa của loài người; nó đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ hình thái sống bằng […]

ĐỌC THÊM
Mánh khóe của vận may
Tạo hóa ban cơ hội, con người tạo vận may.

Bạn có dám nhận mình là một người may mắn? Có những biến cố làm cuộc sống của bạn tốt đẹp hơn? Không đến mức trúng xổ số, nhưng chẳng hạn bạn được nhận việc […]

ĐỌC THÊM
Thật kì lạ khi nỗi buồn dường như khiến chúng ta trở nên cao quý hơn, thanh lịch hơn, và trưởng thành hơn.

Gần đây tôi đang nghe lại album Hearts and Bones của Paul Simon, lần đầu tiên sau rất nhiều năm, nói đúng ra là lần đầu tiên kể từ khi tôi còn là một chàng […]

ĐỌC THÊM
Hãy gọi nó là Hội chứng Người giàu Khốn nạn – xu hướng tách bản thân khỏi những người có sự khác biệt lớn về tài sản.

Năm 2007, Gary Rivlin đăng tải trên tờ New York Times hồ sơ tổng hợp về những người thành đạt tại Silicon Valley. Một trong số họ, Hal Steger, sống với vợ trong căn biệt […]

ĐỌC THÊM
Buồn à, chuyện thường thôi
Một góc nhìn khác về nỗi buồn và những xúc cảm liên quan

Từ năm 2012 đến nay, mỗi ngày, nữ nhà văn người Mỹ Melissa Broder đều đăng tải những dòng tâm trạng về cuộc sống lên tài khoản Twitter mang tên So Sad Today (tạm dịch: […]

ĐỌC THÊM
Minotaur – quái vật nửa người nửa bò bị giam giữ trong Mê cung – từng là truyền thuyết được yêu thích hàng thập kỷ, hé lộ sự giao thoa văn hóa của vùng Địa Trung Hải.

Sâu trong Mê cung trên đảo Crete là Minotaur, quái vật nửa người, nửa bò. Bị giam cầm bởi cha dượng, vua Minos xứ Crete, nó ăn thịt người được cung cấp từ thành Athens. […]

ĐỌC THÊM
Chế độ nhân tài đề cao thành tích hơn tất cả mọi thứ, khiến cho mọi người đều khổ sở, kể cả người giàu. Liệu ta có thể tìm được lối thoát?

Mùa hè năm 1987, tôi tốt nghiệp một trường cấp ba công lập ở Austin, Texas, và đến vùng Đông Bắc để theo học tại Yale. Sau đó tôi dành gần 15 năm theo học […]

ĐỌC THÊM
Phụ nữ tìm kiếm điều gì ở các mối quan hệ qua đường – các gen tốt hay cảm xúc lãng mạn?

Đến một độ tuổi nhất định, đa số người trưởng thành đều ổn định cuộc sống với những mối quan hệ vợ chồng tương đối bền chặt trong nhiều năm, thậm chí là cả cuộc […]

ĐỌC THÊM
Nhà tâm lý học Elizabeth Loftus đã chứng minh rằng ký ức của chúng ta, đáng buồn thay, có thể không đáng tin chút nào. Hệ thống pháp luật – cùng nhiều đồng nghiệp của bà – đang phải tính đến những phát hiện này.

Elizabeth Loftus, người được biết đến với nghiên cứu tiên phong về sự sai lệch ký ức (fallibility of memory), đã từng tham gia một số vụ tố tụng nổi tiếng liên quan tới Ted […]

ĐỌC THÊM
Những nhà độc tài tiếp lửa cho nỗi căm hờn, sự tự thương hại, và những ảo tưởng cùng lời hứa hẹn về Thiên đường Trần gian.

Tại sao chúng ta lại chấp nhận những kẻ lãnh đạo bạo ngược, độc đoán hết lần này đến lần khác? Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các nhà triết học và lý luận chính […]

ĐỌC THÊM
Nghệ thuật có ích gì không?
Hay thực chất, nó chỉ là tiếng nói phù phiếm khi phải đối mặt với bạo ngược?

Bức họa vẽ năm 1936 của Karl Hofer đã gói gọn tình cảnh tiến thoái lưỡng nan của giới nghệ thuật Đức vào nửa đầu thế kỷ 20. Kassandra là hình dung ảm đạm của […]

ĐỌC THÊM
Tự kỷ: một chứng bệnh cần chữa trị hay một nét đa dạng thần kinh cần được tôn trọng?

Tuần trước, có người đã đăng thông báo trên Twitter về một buổi gặp gỡ như sau: “Tin tức đây. Một vài người chúng tôi quyết định tổ chức một một buổi tụ tập cà […]

ĐỌC THÊM
Sau khi chiến tranh qua đi, những cộng đồng dân cư tự phát bắt đầu mọc lên như nấm trong lòng thủ đô nước Áo.

Chiến tranh thế giới thứ nhất khiến cho tình hình nhà ở tại Vienna càng tồi tệ hơn bao giờ hết. Ngay từ đầu thế kỷ 20, thành phố này đã gắn chặt với sự […]

ĐỌC THÊM
Giá trị của sức lao động
Tiền lương của bạn được quyết định như thế nào qua cán cân kinh tế?

Có vô vàn vấn đề cần được giải đáp trong kinh tế học, nhưng tất cả chúng đều xoay quanh một thuật ngữ: giá trị. Người ta bàn về tự do thương mại, bởi họ […]

ĐỌC THÊM
Số 1 cô đơn
Lược sử của một vấn đề phương Tây nhức nhối.

“Chúa ơi, cuộc đời con chỉ toàn nỗi cô đơn,” nữ văn sĩ Sylvia Plath viết trong nhật ký cá nhân. Bất kể chúng ta có che giấu điều đó bằng những nụ cười hay […]

ĐỌC THÊM
Một khi phần đông dân số mất đi giá trị kinh tế và quyền lực chính trị của mình, bất bình đẳng sẽ tăng lên mức báo động.

Bất bình đẳng đã có từ thời kỳ Đồ đá. Ba mươi nghìn năm trước, những nhóm người săn bắt-hái lượm ở Nga đã chôn cất một số thành viên của nhóm mình trong các […]

ĐỌC THÊM
Khi tiền là một món quà
Khoản thu nhập cơ bản phổ quát mà chính phủ trao cho người dân rốt cuộc sẽ là một món quà, hay nó sẽ trở thành những rủi ro đối với đời sống xã hội?

Cuộc thử nghiệm quy mô về “thu nhập cơ bản” bắt nguồn từ Phần Lan. Một số quốc gia khác đã tiến hành lập kế hoạch thử nghiệm, nhưng người Phần Lan là những người […]

ĐỌC THÊM
Chìm trong rác nhựa
Chúng ta tạo ra nhựa, lệ thuộc vào nhựa, và giờ đây ngập chìm trong nhựa.

Thử tưởng tượng rằng nhựa được phát minh từ thời mà dân Pilgrims dong buồm đi từ Plymouth, nước Anh đến Bắc Mỹ. Tưởng tượng rằng con tàu Mayflower của họ chất đầy những chai […]

ĐỌC THÊM
Tuyên ngôn Cộng sản đã dự báo về những ảnh hưởng tiêu cực của chủ nghĩa tư bản mà chúng ta đang được chứng kiến, đồng thời cũng cho chúng ta thấy sức mạnh để tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn.

Nếu một bản tuyên ngôn muốn thành công, nó phải chạm đến trái tim của chúng ta như một bài thơ và cùng lúc xâm chiếm tâm trí chúng ta bằng những hình ảnh và […]

ĐỌC THÊM
Bờ biển từng là một nơi đầy rẫy sự nguy hiểm, nay lại trở thành địa điểm để vui chơi và nghỉ dưỡng. Điều gì đã xảy ra?

Mùa hè này, hàng triệu người Mỹ sẽ đổ xô đến bãi biển, tận hưởng kỳ nghỉ hè dài ngày trong thời tiết ấm áp. Từ đảo Coney và bãi biển Venice đến bờ hồ […]

ĐỌC THÊM
Những thành tựu giáo dục của Phần Lan khiến các quốc gia khác, đặc biệt là Hoa Kỳ, phải suy ngẫm.

Khi năm học kết thúc ở Trường Phổ thông Hỗn hợp Kirkkojarvi thuộc Espoo, một vùng phụ cận lộn xộn phía tây Helsinki, cũng là lúc Kari Louhivuori, một giáo viên kỳ cựu và đồng […]

ĐỌC THÊM
Cuộc sống ngày càng hiện đại, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, phải chăng ngày tàn của tôn giáo đã gần kề?

1. Trong Kinh Cựu Ước (Old Testament) của Cơ Đốc giáo có câu chuyện kể về tòa tháp Babel. Rất lâu sau trận đại hồng thủy, loài người di cư sang phía đông, đến vùng […]

ĐỌC THÊM
Đã đến lúc chúng ta đi tìm giải pháp thay thế cho xe hơi cá nhân.

Gilles Vesco gọi đó là “phương án di chuyển mới” – một tầm nhìn về các thành phố nơi người dân không còn phụ thuộc vào xe hơi cá nhân, mà sử dụng phương tiện […]

ĐỌC THÊM
Cố cho tới chết
Những điều mà chuyên gia self-help và những nhà phê bình thể loại này tiết lộ về thời đại của chúng ta.

Chúc mừng năm mới, bạn yêu! Khi rượu vang đã nhạt, và cây thông Noel cũng đã được dỡ xuống để mang đi làm mùn, đã đến lúc bạn phải suy nghĩ về những tháng […]

ĐỌC THÊM
Một trong những rủi ro của quá trình toàn cầu hóa là đánh mất bản sắc dân tộc. Điều này phần nào được phản ánh trong văn học.

Không phải tất cả nhà văn đều có cùng suy nghĩ về việc sẽ viết cho đối tượng độc giả nào. Nhiều người thậm chí không nghĩ họ sẽ đưa những tác phẩm của họ […]

ĐỌC THÊM
Thứ chúng ta cần là một triết lý có thể hài hòa với đồ ăn hiện đại và công nghiệp, chứ không phải thứ triết lý chối bỏ chúng.

Đồ ăn công nghiệp, đồ ăn nhanh, hiện đại là một thảm họa. Điều này là một thông điệp được truyền tải bởi báo chí, những chương trình nấu ăn trên truyền hình và cả […]

ĐỌC THÊM
Hiệu ứng Murakami
Bàn về nguy cơ đồng hóa của những tác phẩm văn học dễ dịch.

Dịch thuật là một kiểu “dòng chảy lưu thông” (traffic), trong gần như mọi khía cạnh của từ ngữ này. Ý nghĩa rõ ràng nhất của nó là, dịch thuật vượt qua những giới hạn […]

ĐỌC THÊM
Tại sao ai cũng bận rộn?
Thiếu thời gian một phần là do nhận thức, một phần là do phân phối.

Những dự đoán ngày trước nghe như những lời hứa hẹn: Trong tương lai, thời gian làm việc sẽ giảm trong khi ngày nghỉ sẽ kéo dài. Năm 1930, John Maynard Keynes dự đoán “Con […]

ĐỌC THÊM
Hay những yêu cầu, đòi hỏi đối với phụ nữ dưới góc nhìn của Rachel Cusk, Joanna Walsh, và những nhà văn khác.

Trong một lần ghé thăm gia đình vào kỳ nghỉ, một người chú kéo tôi qua một bên. “Cháu có tóc bạc rồi kìa,” ông thì thầm, bằng thứ giọng cảnh báo, chứ không chỉ […]

ĐỌC THÊM
Ong bắp cày làm điều đó, khỉ đầu chó làm điều đó. Kinh tế không chỉ là một hoạt động của con người.

Các nhà kinh tế nghiên cứu về hành vi của con người. “Không một ai từng nhìn thấy một con chó trao đổi một cách công bằng và thận trọng một khúc xương với một […]

ĐỌC THÊM
Liệu đây có phải một cuộc khủng hoảng của chúng ta về văn hóa - và về khả năng tưởng tượng?

Có một sự thật đơn giản là chủ đề biến đổi khí hậu ít xuất hiện trong các tác phẩm văn học hư cấu đương đại hơn so với trong các cuộc thảo luận đại […]

ĐỌC THÊM