Lăng kính: xã hội
Hiệu ứng Murakami
Bàn về nguy cơ đồng hóa của những tác phẩm văn học dễ dịch.

Dịch thuật là một kiểu “dòng chảy lưu thông” (traffic), trong gần như mọi khía cạnh của từ ngữ này. Ý nghĩa rõ ràng nhất của nó là, dịch thuật vượt qua những giới hạn […]

ĐỌC THÊM
Tại sao ai cũng bận rộn?
Thiếu thời gian một phần là do nhận thức, một phần là do phân phối.

Những dự đoán ngày trước nghe như những lời hứa hẹn: Trong tương lai, thời gian làm việc sẽ giảm trong khi ngày nghỉ sẽ kéo dài. Năm 1930, John Maynard Keynes dự đoán “Con […]

ĐỌC THÊM
Hay những yêu cầu, đòi hỏi đối với phụ nữ dưới góc nhìn của Rachel Cusk, Joanna Walsh, và những nhà văn khác.

Trong một lần ghé thăm gia đình vào kỳ nghỉ, một người chú kéo tôi qua một bên. “Cháu có tóc bạc rồi kìa,” ông thì thầm, bằng thứ giọng cảnh báo, chứ không chỉ […]

ĐỌC THÊM
Ong bắp cày làm điều đó, khỉ đầu chó làm điều đó. Kinh tế không chỉ là một hoạt động của con người.

Các nhà kinh tế nghiên cứu về hành vi của con người. “Không một ai từng nhìn thấy một con chó trao đổi một cách công bằng và thận trọng một khúc xương với một […]

ĐỌC THÊM
Liệu đây có phải một cuộc khủng hoảng của chúng ta về văn hóa - và về khả năng tưởng tượng?

Có một sự thật đơn giản là chủ đề biến đổi khí hậu ít xuất hiện trong các tác phẩm văn học hư cấu đương đại hơn so với trong các cuộc thảo luận đại […]

ĐỌC THÊM
Vốn từ lâu được mặc định là kẻ thù của phong trào môi trường, với tình thế đổi thay chủ nghĩa tư bản liệu có trở thành hy vọng cho Trái đất?

Phong trào bảo vệ môi trường về cơ bản là rất đúng đắn, nhưng những chiến lược của chúng ta đã trở nên lỗi thời,” chủ tịch sáng lập tổ chức phi lợi nhuận U.S. […]

ĐỌC THÊM
Dịch bệnh, cách mạng, đại chiến - chỉ có chúng mới hết lần này đến lần khác thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

Những lời hô hào làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (make America great again) gợi nhớ về thời kỳ mà sự bất bình đẳng về thu nhập giảm đi ngay cả khi kinh […]

ĐỌC THÊM
Tại sao ta lại chuộng biển xe có số 68 và vào dịp Tết thì tránh số 7? Những tính chất cơ bản của một ngôn ngữ, khi kết hợp cùng với văn hóa, lại thay đổi cách người nói trải nghiệm thế giới theo những cách đáng kinh ngạc.

Mỗi năm cứ vào dịp Tết Âm lịch, hơn một tỷ người trên khắp thế giới cùng ăn mừng và tham gia vào điệu nhảy tinh tế giữa ngôn ngữ và sự may mắn. Bạn […]

ĐỌC THÊM
Những giá trị như tự do hay suy luận duy lý không phải là đặc sản của riêng một nền văn hóa nào. Trên thực tế, ý niệm về "văn minh phương Tây" là một phát minh hiện đại.

Giống như những người Anh khác bị bệnh lao phổi ở thế kỷ mười chín, Ngài Edward Burnett Tylor nghe theo lời khuyên bác sĩ đi đến những vùng đất ấm áp và khô ráo hơn. […]

ĐỌC THÊM
Công cuộc giữ cho giá thành và giá trị kim cương ổn định trên thị trường đã diễn ra như thế nào?

Một mối đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định của kim cương xảy ra vào cuối thập niên 70 bắt nguồn từ việc bán ra những viên kim cương “tích trữ” cho những nhà […]

ĐỌC THÊM
Kim cương đã khoác lên mình những khái niệm tượng trưng cho sự giàu có, quý giá, và lãng mạn như thế nào?

Ở Mỹ, nơi vẫn tiếp tục là một thị trường quan trọng nhất đối với kim cương của De Beers, N. W. Ayer nhận ra cần phải tạo ra một nhu cầu mới cho những […]

ĐỌC THÊM
Kim cương đã khoác lên mình những khái niệm tượng trưng cho sự giàu có, quý giá, và lãng mạn như thế nào?

“Phát minh kim cương” – sự hình thành của ý tưởng cho rằng kim cương là quý hiếm, và là dấu hiệu không thể thiếu của sự nể trọng – mới chỉ phát triển gần […]

ĐỌC THÊM
May mắn trong ta
May mắn liên quan rất nhiều đến thành công, chúng ta chỉ là không muốn thừa nhận điều đó.

Robert Frank, giáo sư kinh tế tại trường đại học Cornell, nói rằng ông vẫn còn sống đến ngày hôm nay là nhờ vào “may mắn.” Năm 2007, ông đột quỵ trên sân quần vợt, […]

ĐỌC THÊM
Kinh tế học như là một thư viện gồm nhiều tập truyện ngụ ngôn.

1. Năm 1956, hai người đàn ông Nhật Bản, một kỹ sư trưởng và một quản lí, chu du vòng quanh nước Đức và chứng kiến sự phổ biến của xe gắn máy ở đây. […]

ĐỌC THÊM
Từ khi nào và với lý do gì mà chúng ta lại sản xuất, mua sắm, và đào thải nhiều hàng hóa và vật chất như vậy?

“Tiêu dùng là đích đến và mục đích duy nhất của mọi công việc sản xuất,” Adam Smith đã tự tin tuyên bố như thế trong The Wealth of Nations (tạm dịch: Của cải của […]

ĐỌC THÊM
Những câu chuyện lịch sử về sự toàn cầu hóa của các thành phố nổi tiếng diễn ra cách đây 4000 năm và vẫn còn tiếp tục trong hiện tại.

Lịch sử cho thấy rằng các thành phố có xu hướng nắm bắt các cơ hội quốc tế theo các đợt và chu kỳ. Chúng hiếm khi tự bùng nổ thành hoạt động mang tính […]

ĐỌC THÊM
Hai cách tư duy chính về xác suất thống kê khác nhau như thế nào, và chúng dẫn đến những kiểu mô hình phân tích dữ liệu khác nhau ra sao?

Xác suất là một khái niệm tất cả chúng ta được nghe, thấy, hoặc tiếp xúc hàng ngày. Từ những bản dự báo thời tiết – chẳng hạn như 50% ngày mai sẽ có mưa, […]

ĐỌC THÊM
Đây là một bản hướng dẫn chúng ta cách xoay sở trong một thế giới đang nóng dần.

NƯỚC Nếu bộ phim An Inconvenient Truth (Tạm dịch: Một sự thật khó chịu)của Al Gore được mọi người tin tưởng thì bạn nên bắt đầu bán bất động sản ven biển ngay đi. Phim […]

ĐỌC THÊM
Đây là một bản hướng dẫn chúng ta cách xoay sở trong một thế giới đang nóng dần.

Các thành phố biển bị ngập, những vùng nông nghiệp khô cằn, các dòng biển bị phá vỡ, bệnh nhiệt đới lan rộng, sông băng (glacier)tan chảy – một hiệu ứng nhà kính nhân tạo […]

ĐỌC THÊM
Lược sử thời gian dưới lăng kính kinh tế
Chủ nghĩa tư bản đã thay đổi cách ta cảm nhận dòng chảy thời gian từng giờ, ngày, và tuần. Vì vậy ta ngày càng năng suất hơn, nhưng liệu có hạnh phúc hơn không?

Làm thế nào để định nghĩa một nền kinh tế? Bạn có thể nghĩ rằng nó là cách những người không thể đoán trước tương lai đối mặt với nó (tương lai). Con người tiết […]

ĐỌC THÊM
Mất lòng tin vào khoa học
Khi niềm tin vào khoa học ngày càng lung lay, chúng ta có thể làm gì để khẳng định uy tín của khoa học?

Nếu nơi này đã làm tốt công việc của mình – mà tôi nghĩ là nó đã làm tốt – thì giờ các bạn đều là những nhà khoa học. Thứ lỗi cho tôi, các […]

ĐỌC THÊM
Được xây dựng với tham vọng là hiện thân cho lý tưởng của Henry Ford, thành phố Fordlandia cuối cùng suy tàn trong im lặng.

Vào năm 1928, khu vực bắc Brazil rộn ràng bởi một tin tức nóng hổi. Những người dân nơi đây chuẩn bị chào đón một vị khách mới, một người đàn ông đến với lời […]

ĐỌC THÊM
Vị trí của nơi này từng là một câu hỏi lớn, và công cuộc khai quật đã cho thấy thành Troy có không chỉ 1 mà ít nhất 10 thành phố.

Tại bờ biển tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ, trên một đỉnh đồi nhìn ra hướng eo biển Dardanelles, lưu giữ di tích của một thành phố xóa mờ ranh giới thần thoại và lịch sử […]

ĐỌC THÊM
Cố đô Khmer, với kích cỡ và thiết kế tương đương Los Angeles, chưa bao giờ biến mất - nó chỉ hơi rậm rạp chút thôi.

Những cụm đá khổng lồ hình quả thông chồi lên khỏi vòm cây của khu rừng Campuchia rậm rạp, nom như những tên lửa cổ đại chuẩn bị cất cánh; con hào lặng im như […]

ĐỌC THÊM
Sau 1000 năm, thành phố vốn đã chìm vào lòng biển lại nổi lên như một kỳ tích cùng với rất nhiều bí mật chưa được khám phá...

Ngài đã đứng đó trong nhiều thế kỷ, ở cạnh rìa biên giới Ai Cập cổ đại, nhìn chăm chăm xuống những thương thuyền tới từ Địa Trung Hải. Ngài tên là Hapy: vị thần […]

ĐỌC THÊM
Thành tựu kiến trúc tuyệt vời của một nền văn minh châu Phi giàu có - bị phá hủy bởi thành kiến chủng tộc.

Vào đầu thế kỷ 16, tin đồn về một lâu đài bí ẩn với những bức tường khổng lồ, bị bỏ rơi trong rừng rậm châu Phi, đã lan rộng khắp châu Âu. Được bao […]

ĐỌC THÊM
Từng là trung tâm lớn về cả văn hóa, thương mại, và học thuật, thành phố Merv đã bị phá hủy vĩnh viễn bởi đạo quân Mông Cổ và không bao giờ có thể được khôi phục.

Khi George Curzon ghé thăm thành phố đã bị tàn phá Mervvào năm 1888, sự đổ nát ở nơi này khiến ông bị choáng ngợp. Ngài đại sứ tương lai của Ấn Độ viết như […]

ĐỌC THÊM
Từng là một thành phố sầm uất và phát triển, lý do Cahokia biến mất đến nay vẫn còn là một bí ẩn.

Thuở sơ khai, khoảng bốn thế kỷ trước khi Columbus đến Tây bán cầu, Cahokia là một thành phố thịnh vượng trước khi châu Mỹ được khám phá với dân số tương tự như London. […]

ĐỌC THÊM
Một nghiên cứu mới làm sống dậy cuộc tranh cãi kéo dài một thế kỷ về nguồn gốc dân tộc Trung Quốc.

Vào một buổi chiều tháng 3 mát mẻ, một giáo sư địa hoá học tên Sun Weidong có bài diễn thuyết trước một đám đông khán giả gồm sinh viên, giáo sư và kể cả […]

ĐỌC THÊM
Nhân danh đam mê
“Theo đuổi đam mê” là câu niệm chú cho những người lao động ngày nay. Vậy vì sao chúng ta nên đòi hỏi lợi ích cho tầng lớp của mình khi mà giới tinh anh cho rằng, không có thứ gọi là lao động khi "theo đuổi đam mê"?

“Theo đuổi đam mê.” Câu khẩu hiệu được đóng khung và đặt trong một phòng khách có thể coi là “có thiết kế đẹp.” Bức ảnh của căn phòng này xuất hiện lần đầu tiên […]

ĐỌC THÊM
Câu chuyện về một cảng biển vẫn chưa được tìm thấy.

Khoảng 2.000 năm về trước, Muziris là một trong những bến cảng giao thương quan trọng nhất của Ấn Độ. Theo Akananuru, một tuyển tập các bài thơ tiếng Tamil từ thời kỳ này, đây là […]

ĐỌC THÊM
Khi việc không thông minh ngày càng trở nên khó chấp nhận với xã hội.

Chỉ mới gần đây thôi, ở thập niên 50 thế kỉ trước, việc sở hữu một trí thông minh thuộc dạng thường thường không phải là một chướng ngại vật to lớn trên đường đời […]

ĐỌC THÊM
Pompeii nhờ thiên tai mà được bảo toàn nguyên vẹn. Giờ nó một lần nữa đối mặt với nguy cơ lụi tàn.

Từ những ghế ngồi cao chót vót của nhà hát vĩ đại, ta có thể nhìn bao quát xuống những dòng khách du lịch. Họ tiến vào thành phố từ bên phải bên trái, rồi […]

ĐỌC THÊM
Cuộc chia cắt điên rồ
Có những cuộc chiến dù đã qua đi gần một trăm năm, nhưng những dư âm bi thương còn sót lại của nó thì dường như vẫn hằn sâu trong guồng quay của thời gian và kéo dài đến tận hiện tại…

Tháng 8 năm 1946, khi người Anh cuối cùng cũng rời khỏi Ấn Độ sau 300 năm chiếm đóng ở đây, tiểu lục địa này bị phân chia thành hai quốc gia độc lập: Ấn […]

ĐỌC THÊM
Có thể lần lại gốc gác nỗi ám ảnh của người Hàn Quốc với phẫu thuật thẩm mỹ về một bác sỹ người Mỹ, đưa ra những câu hỏi khó về tiêu chuẩn cho cái đẹp.

Cao mười sáu tầng, văn phòng bác sỹ này nhìn xuống phố xá sầm uất rực đèn neon. Phía trong cao ốc, các văn phòng tư vấn, phòng phẫu thuật, và phòng nghỉ phục hồi […]

ĐỌC THÊM
Với những xung đột chính trị hiện nay, cùng những thay đổi về hệ giá trị theo dòng thời gian, đâu sẽ là tương lai cho vị trí Đạt Lai Lạt Ma của Tây Tạng?

Giới thiệu về Đạt Lai Lạt Ma: Đạt Lai Lạt Ma là một nhà sư thuộc dòng Gelug (còn được biết đến với tên gọi “Mũ Vàng”), dòng mới nhất của Phật giáo Tây Tạng. […]

ĐỌC THÊM
Ở tất cả các nước trên thế giới, số trường hợp tự tử ở đàn ông nhiều hơn phụ nữ. Tại sao lại như vậy?

Cuối cùng, Drummond cũng có mọi thứ anh hằng mơ ước. Anh đã đi một chặng đường dài, kể từ khi còn là một cậu bé, buồn bã vì không vào được grammar school (có […]

ĐỌC THÊM