Dòng chảy /

Những gợn sóng trên dòng chảy thời gian.

Bài viết về những sự kiện, hiện tượng, hoặc phong trào có thật, đã và đang xảy ra, và gây ra ảnh hưởng lớn.
Không phải ai cũng cần quần áo để sống, vậy tại sao chúng ta lại bận tâm về việc mặc quần áo đến thế?

Stephen Gough thích được khoả thân, nhiều đến mức việc đó đã khiến ông phải trả giá bằng chính sự tự do của mình. Ông đã dành tổng cộng 10 năm trong tù vì đã […]

ĐỌC THÊM
Một nghịch lý của thời đại chúng ta: để tư duy tốt hơn, ta cần vượt ra khỏi cái bẫy của những “kỹ năng suy nghĩ” mơ hồ.

Điều khiển không lưu chẳng hề dễ chút nào. Nó đòi hỏi một khả năng nhận thức gọi là “nắm bắt tình huống” (situational awareness); đó là việc “trích xuất liên tục các dữ liệu […]

ĐỌC THÊM
Khi Robin Williams tự kết thúc đời mình, chúng ta nhận ra rằng trầm cảm cũng giống như ung thư, đều là những kẻ sát nhân không lý do.

Cứ 40 giây lại có một người tự sát. Tại Mỹ, trong danh sách những nguyên nhân tử vong thường gặp nhất ở người trên 10 tuổi, tự sát đứng thứ 10. Nguyên nhân này […]

ĐỌC THÊM
Khi tiền là một món quà
Khoản thu nhập cơ bản phổ quát mà chính phủ trao cho người dân rốt cuộc sẽ là một món quà, hay nó sẽ trở thành những rủi ro đối với đời sống xã hội?

Cuộc thử nghiệm quy mô về “thu nhập cơ bản” bắt nguồn từ Phần Lan. Một số quốc gia khác đã tiến hành lập kế hoạch thử nghiệm, nhưng người Phần Lan là những người […]

ĐỌC THÊM
Chìm trong rác nhựa
Chúng ta tạo ra nhựa, lệ thuộc vào nhựa, và giờ đây ngập chìm trong nhựa.

Thử tưởng tượng rằng nhựa được phát minh từ thời mà dân Pilgrims dong buồm đi từ Plymouth, nước Anh đến Bắc Mỹ. Tưởng tượng rằng con tàu Mayflower của họ chất đầy những chai […]

ĐỌC THÊM
Tiếng Anh, mời đứng sang một bên. Mặt cười, mặt mếu và trái tim đang trở thành tiếng nói chung của thời đại kỹ thuật số.

Emoji không chỉ là một trò nhắn tin mới của bọn trẻ thế hệ Y. Hãy coi chúng là một thứ ngôn ngữ sơ khai. Các ký tự nhỏ hàm chứa xúc cảm như 😜 […]

ĐỌC THÊM
Kiện tướng cờ vua và máy tính
Máy tính đã chiến thắng con người trong trò chơi cổ xưa?

Năm 1985, tại một cuộc đấu triển lãm ở Hamburg, tôi đã tham gia đấu cờ vua với 32 máy tính cùng lúc. Tôi đi từ máy này sang máy khác, ra quân liên tục […]

ĐỌC THÊM
Bức tranh toàn cảnh về một xã hội mà các phương tiện truyền thông đã thôn tính tin tức, mở ra một thời đại mà ở đó mỗi người đều có các phiên bản sự thật của riêng mình.

Vào buổi sáng thứ Hai tháng Chín vừa qua, nước Anh thức dậy với một bản tin đồi trụy. Ngài thủ tướng, David Cameron, đã thực hiện một “hành động tục tĩu với cái đầu […]

ĐỌC THÊM
Một trong những rủi ro của quá trình toàn cầu hóa là đánh mất bản sắc dân tộc. Điều này phần nào được phản ánh trong văn học.

Không phải tất cả nhà văn đều có cùng suy nghĩ về việc sẽ viết cho đối tượng độc giả nào. Nhiều người thậm chí không nghĩ họ sẽ đưa những tác phẩm của họ […]

ĐỌC THÊM
Thứ chúng ta cần là một triết lý có thể hài hòa với đồ ăn hiện đại và công nghiệp, chứ không phải thứ triết lý chối bỏ chúng.

Đồ ăn công nghiệp, đồ ăn nhanh, hiện đại là một thảm họa. Điều này là một thông điệp được truyền tải bởi báo chí, những chương trình nấu ăn trên truyền hình và cả […]

ĐỌC THÊM
Hiệu ứng Murakami
Bàn về nguy cơ đồng hóa của những tác phẩm văn học dễ dịch.

Dịch thuật là một kiểu “dòng chảy lưu thông” (traffic), trong gần như mọi khía cạnh của từ ngữ này. Ý nghĩa rõ ràng nhất của nó là, dịch thuật vượt qua những giới hạn […]

ĐỌC THÊM
Vũ trụ ngẫu nhiên
Đã đến lúc ngừng tin tưởng rằng ta có thể thấu hiểu mọi thứ bằng toán học và logic?

Vào thế kỷ 15 trước Công nguyên, nhà triết học Democritus đã cho rằng tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi những nguyên tử tí hon và không thể chia nhỏ hơn được […]

ĐỌC THÊM
Tại sao ai cũng bận rộn?
Thiếu thời gian một phần là do nhận thức, một phần là do phân phối.

Những dự đoán ngày trước nghe như những lời hứa hẹn: Trong tương lai, thời gian làm việc sẽ giảm trong khi ngày nghỉ sẽ kéo dài. Năm 1930, John Maynard Keynes dự đoán “Con […]

ĐỌC THÊM
Ong bắp cày làm điều đó, khỉ đầu chó làm điều đó. Kinh tế không chỉ là một hoạt động của con người.

Các nhà kinh tế nghiên cứu về hành vi của con người. “Không một ai từng nhìn thấy một con chó trao đổi một cách công bằng và thận trọng một khúc xương với một […]

ĐỌC THÊM
Vốn từ lâu được mặc định là kẻ thù của phong trào môi trường, với tình thế đổi thay chủ nghĩa tư bản liệu có trở thành hy vọng cho Trái đất?

Phong trào bảo vệ môi trường về cơ bản là rất đúng đắn, nhưng những chiến lược của chúng ta đã trở nên lỗi thời,” chủ tịch sáng lập tổ chức phi lợi nhuận U.S. […]

ĐỌC THÊM
Dịch bệnh, cách mạng, đại chiến - chỉ có chúng mới hết lần này đến lần khác thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

Những lời hô hào làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (make America great again) gợi nhớ về thời kỳ mà sự bất bình đẳng về thu nhập giảm đi ngay cả khi kinh […]

ĐỌC THÊM
Khi các loài thực vật “lên tiếng”, “tiếng nói” của chúng đem đến rất nhiều bất ngờ, và hé mở ra cả một cuộc cách mạng về sự tiến hóa của giới sinh vật.

Các loài chim sẻ ở Galapagos rất đặc trưng, nhưng Darwin lại học hỏi được nhiều hơn về sự tiến hóa từ các loài cây. Khi HMS Beagle thả neo tại vịnh San Critobal, hòn […]

ĐỌC THÊM
Trong những trường hợp nhất định, dành thời gian ở một mình có lợi ích lớn về mặt tâm lý học.

Vào thập niên 80, sau nhiều năm làm việc tại Châu Á, nhà báo và tiểu thuyết gia người Ý Tiziano Terzani đã lánh mình trong một túp lều tại tỉnh Ibaraki, Nhật Bản. Ông […]

ĐỌC THÊM
Những giá trị như tự do hay suy luận duy lý không phải là đặc sản của riêng một nền văn hóa nào. Trên thực tế, ý niệm về "văn minh phương Tây" là một phát minh hiện đại.

Giống như những người Anh khác bị bệnh lao phổi ở thế kỷ mười chín, Ngài Edward Burnett Tylor nghe theo lời khuyên bác sĩ đi đến những vùng đất ấm áp và khô ráo hơn. […]

ĐỌC THÊM
Không chỉ có phái nữ, lịch sử đã chứng minh rằng có nhiều nhân vật nam giới quan trọng đã góp phần đấu tranh cho nữ quyền.

Liệu nam giới có thể ủng hộ phong trào nữ quyền? Một số nhà văn, kể cả tôi, gần đây đã phân tích câu hỏi này, chủ yếu là về mặt lý thuyết. Các lập […]

ĐỌC THÊM
Con người cũng là động vật
Khi loại bỏ những áp đặt về tư duy của con người lên động vật, chúng ta sẽ nhận ra, bản thân từng loài động vật cũng có tư duy đặc biệt theo cách của riêng chúng.

Bộ óc của con người rất đặc biệt. Nhưng nó cũng không hẳn là quá đặc biệt so với các loài động vật khác. Để hiểu được tư duy của động vật, và vị trí […]

ĐỌC THÊM
Khi smartphone và tablet trở thành bảo mẫu hay cách mà chúng ta trải nghiệm thế giới, trẻ em được gì và mất gì?

Những ngón tay bé nhỏ của Jessica đảo xung quanh chiếc iPad, lướt qua những bức ảnh đến một đoạn video đặc biệt thú vị: clip dài 12 giây cảnh cô bé nhảy múa một […]

ĐỌC THÊM
Khám phá về một loài vi khuẩn đã đưa đến tiến bộ trong công nghệ sinh học như thế nào?

Vào năm 1994, một nhà sinh học người Thụy Sĩ tên là Pascal Gagneux bắt đầu chương trình Tiến sĩ về động vật học. Kế hoạch nghiên cứu của ông là theo dõi các quần […]

ĐỌC THÊM
Từ khi nào và với lý do gì mà chúng ta lại sản xuất, mua sắm, và đào thải nhiều hàng hóa và vật chất như vậy?

“Tiêu dùng là đích đến và mục đích duy nhất của mọi công việc sản xuất,” Adam Smith đã tự tin tuyên bố như thế trong The Wealth of Nations (tạm dịch: Của cải của […]

ĐỌC THÊM
Hồi kết của lý thuyết
Cơn đại hồng thủy dữ liệu khiến phương pháp khoa học trở nên lỗi thời. Đã đến lúc đặt câu hỏi: Khoa học học được gì từ Google?

“Tất cả các mô hình đều không chính xác, nhưng cũng có một số hữu dụng.” Đây là tuyên bố của nhà thống kê George Box vào 30 năm trước, và ông đã đúng. Nhưng […]

ĐỌC THÊM
Chúng ta có thể nghĩ bản thân mình ngang hàng với động vật - hoặc là người bảo hộ của chúng. Vậy Robot sẽ quyết định gì về chúng ta?

Chú khỉ đột Harambe được miêu tả là “thông minh,” “hiếu kỳ,” “ dũng cảm,” và “vĩ đại.” Nhưng chỉ đến mùa xuân năm ngoái Harambe mới trở nên nổi tiếng. Vào ngày 28/5, một […]

ĐỌC THÊM
Những câu chuyện lịch sử về sự toàn cầu hóa của các thành phố nổi tiếng diễn ra cách đây 4000 năm và vẫn còn tiếp tục trong hiện tại.

Lịch sử cho thấy rằng các thành phố có xu hướng nắm bắt các cơ hội quốc tế theo các đợt và chu kỳ. Chúng hiếm khi tự bùng nổ thành hoạt động mang tính […]

ĐỌC THÊM
Lược sử thời gian dưới lăng kính kinh tế
Chủ nghĩa tư bản đã thay đổi cách ta cảm nhận dòng chảy thời gian từng giờ, ngày, và tuần. Vì vậy ta ngày càng năng suất hơn, nhưng liệu có hạnh phúc hơn không?

Làm thế nào để định nghĩa một nền kinh tế? Bạn có thể nghĩ rằng nó là cách những người không thể đoán trước tương lai đối mặt với nó (tương lai). Con người tiết […]

ĐỌC THÊM
Mất lòng tin vào khoa học
Khi niềm tin vào khoa học ngày càng lung lay, chúng ta có thể làm gì để khẳng định uy tín của khoa học?

Nếu nơi này đã làm tốt công việc của mình – mà tôi nghĩ là nó đã làm tốt – thì giờ các bạn đều là những nhà khoa học. Thứ lỗi cho tôi, các […]

ĐỌC THÊM
Được xây dựng với tham vọng là hiện thân cho lý tưởng của Henry Ford, thành phố Fordlandia cuối cùng suy tàn trong im lặng.

Vào năm 1928, khu vực bắc Brazil rộn ràng bởi một tin tức nóng hổi. Những người dân nơi đây chuẩn bị chào đón một vị khách mới, một người đàn ông đến với lời […]

ĐỌC THÊM
Vị trí của nơi này từng là một câu hỏi lớn, và công cuộc khai quật đã cho thấy thành Troy có không chỉ 1 mà ít nhất 10 thành phố.

Tại bờ biển tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ, trên một đỉnh đồi nhìn ra hướng eo biển Dardanelles, lưu giữ di tích của một thành phố xóa mờ ranh giới thần thoại và lịch sử […]

ĐỌC THÊM